OLİMPİYAT TARİHİ

Olimpiyatlar, Baron Pierre de Coubertin adında İtalyan kökenli bir Fransızın, 1870'te ülkesinin Almanya'ya yenilmesinin nedenini ülke gençliğinin iyi yetişmemesine bağlamasına dayanıyor. Coubertin gençliğin sadece kapalı sınıflarda değil, aynı zamanda, açık havada spor yaparak yetişmesine inanmıştı. Coubertin dünya gençliğini bir yerde toplamak ve onların birbirlerini anlamalarına imkan yaratmak amacıyla, 1894 yılında Sorbonne Üniversitesi'nde, 12 ülkeden gelen 79 temsilcinin katıldığı "Uluslararası Spor Kongresi" sırasında olimpiyatların tekrardan yapılması ve modern olimpiyatların ilkinin, 1896'da Atina'da organize edilmesi kararını aldırdı.

1896 Atina
Politik ve mali sıkıntıları öne sürerek olimpiyatların Atina'da yapılmasına karşı çıkan Yunan hükümetini sonunda razı eden Coubertin, davet mektuplarını geç yolladığı için ilk olimpiyatlara sadece 13 ülkeden 295 sporcu katılabildi. Programda sadece dokuz spor vardı ve ilk olimpiyat şampiyonu, 3 adımda birinci gelen Amerikalı James Connolly oldu. Amerikalılar, 800 ve 1500 metreler dışında, tüm atletizm yarışmalarını kazandılar. Olimpiyatlarla ilgisi olmamasına rağmen tarihteki "Maraton" zaferini sembolize etmek için Coubertin tarafından programa konan 40 km'lik yarışda Atina'lı Spiridon Louis birinci gelerek, Yunanlılara bir altın kazandırdı. Tek siklette yapılan güreşi bir Alman, tenisi ise İngiliz sporcular kazandı. Pire Limanı'nda yapılan yüzme yarışlarında, deniz suyunu soğuk bulan Amerikalı ve Avustralyalı yüzücüler katılmayınca, Macarlar ve Avusturya'lılar birinci geldiler.

1900 Paris
Yunanlılar, 1896 Olimpiyatları'nın haşmetini ve maratondaki birinciliği görünce, bundan böyle olimpiyatların daima Atina'da yapılmasını istediler. Fakat Coubertin, oyunların değişik kentlerde yapılmasını istiyordu ve 1900 yılında yapılacak olan Dünya Fuarı nedeniyle, o yılki olimpiyatların kendi ülkesinde yapılmasına karar verdi. Parisli bürokrat ve organizatörler, oyunların fuar süresince yapılmasını istediler ve program yaklaşık 6 aylık bir devreye yayılınca karmakarışık bir olimpiyat yapıldı ve sporcular yarışma havasından uzak bir şekilde yarıştılar. Bayanlarda golf ve tenis ilk kez olimpiyat programında yer aldı.

1904 St.Louis
Coubertin'in idealindeki olimpiyat henüz gerçekleşmemişti. 1900 için "kötü" denirken, 1904 için "korkunç" tabiri bile hafif kaldı. St.Louis'in uzaklığı nedeni ile az ülke katııldı ve yarışan 625 sporcudan 533'ü Amerikan takımı adına koştu. Fantezi meraklısı Amerikalı organizatörler, sporla ilgisi olmayan branşları dahi programa koydular. 282 birincilik madalyasının 238'i Amerikalılar tarafından kazanıldı. Coubertin, belki de yaşanacakları tahmin ettiği için, St.Louis'e gitmemişti.

1908 Londra
Modern sporun beşiği olan İngiltere, 1908 Olimpiyatları için 500 metrelik pist'i ve sahanın ortasındaki 100 metre uzunluk ve 15 metre genişliğindeki yüzme havuzu ile 68.000 kişilik modern bir stadyum yaptı. Bu olimpiyat da dört aylık bir süreye yayıldıysa da, önemli sporlar temmuz ayı içinde yapıldı. Olimpiyatlar'daki ilk uluslararası olaylar Londra'da oldu. Amerikan ve İsveç bayrakları stada çekilmedi. Amerikalılar açılış töreninde kralın önünden geçerken bayraklarını indirmediler, Ruslar kendi topraklarında olduğunu iddia ettikleri Finliler'in kendi bayrakları ile geçmesini protesto ettiler. Amerikalılar, İngiliz hakemlerin taraf tuttuğunu iddia ettiler. Maraton yarışında stad içinde beş kez düşen ve hakemler tarafından yardım edilerek, bitkin bir şekilde yarışı bitiren İtalyan Dorando Pietri, ilk önce birinci ilan edildi. Kural dışı yardım gören Dorando, sonradan yarış dışı bırakıldi, ikinci gelen Amerikalı Johnny Hayes altın madalyayı kazandı. Uluslararası Olimpiyat Komitesi 1907'deki toplantısında, bundan böyle olimpiyatlarda ilk üç sırayı alanlara altın, gümüş ve bronz madalya vermeyi kararlaştırdı.

1912 Stokholm
Modern Olimpiyatlar tam anlamı ile Stokholm'de "modern" oldu. O yıl kurulan hemen tüm branşlardaki Uluslararası Federasyonlar, Stokholm'de yapılan derecelerin otomatikman dünya rekoru olarak kabul edilmesini kararlaştırdı. Stokholm'ün yıldızı Amerikalı kızılderili-beyaz melezi Jim Thorpe oldu. Genç Finli atlet Hannas Kolehmainen de üç altın madalya kazanarak Finliler'in mesafe koşularındaki hegemonyasını başlatmış oldu.

1916 Savaş
Budapeşte, İskenderiye ve Berlin'in adaylıklarını koydukları VI.Olimpiyat Oyunları'nın, savaş hazırlıkları içinde bulundukları belirlenen Almanlar'a verilerek, savaşın önleneceği sanıldı. Fakat, 1914'de başlayan 1.Dünya Savaşı, olimpiyatların yapılmasını engelledi.

1920 Antwerp
Savaştan çıkmış Belçikalılar büyük bir azim ve fedakarlıkla iyi bir olimpiyat organize ettiler. Bu arada, Uluslararası Olimpiyat Komitesi büyük ve tarihi hata yaptı ve o zamana dek komitede yer almalarına rağmen savaşta yenilen Avusturya , Macaristan , Almanya ve Türkiye oyunlara davet edilmedi. Anvers'de ilk kez atletler adına olimpik and içildi ve olimpiyat bayrağı dalgalandı.

1924 Paris
Amsterdam'da yapılması kararlaştırılmışken 1894 de Coubertin'in Olimpiyat fikrinin kabul ettirmesinin 30.yıldönümü nedeniyle seçilen Paris, çeyrek asır evvelki kötü imajı silmek fırsatını buldu. "Savaş'ta yenilenler" tekrar olimpiyatlara davet edilirken Fransa ile arasındaki soğukluk nedeniyle, Alman takımı Paris'e gelmedi, Paris'in yıldız, mesafe koşularında beş altın alan Finli Paavo Nurmi oldu. Yıllar sonra Tarzan rolü ile herkesin tanıyacağı genç Amerikalı Johnny Weissmuller de serbest stilde üç altın ve su topu takımındaki katkısı nedeniyle de bir bronz kazandı.

1928 Amsterdam
Coubertin sağlık nedeni ile komite başkanlığından ayrılmasından sonra bayanlar için yapılan sporlarda bir artış oldu ve bayanlar arası atletizm ilk kez başladı. Açılış töreninde güvercinler uçuruldu. Oyunlar süresince stad içinde bir meşale yandı. Amerikalı atletler, düz koşularda sadece bir altın madalya kazanırken, Finli atletler, 1500 metrenin üstündeki tüm mesafe koşularında ilk üçe verilen 12 madalyanın dokuzunu almayı başardılar. İlk kez bir Kuzey Afrikalı, Cezayir doğumlu Fransız El Ouofi maratonu ve bir Asyalı olan Japon Mikio Oda 3 adım atlamada altın kazandılar.

1932 Los Angeles
1904 St.Louis Olimpiyatları'nda başarısız olan Amerikalılar, 1920'den beri istediklerine kavuştular ve bu sefer mükemmel bir organizasyon yaptılar. İlk kez, erkekler için bir olimpiyat köyü, 105.000 kişilik bir stadyum yapıldı. Dünya'da ki ekonomik kriz ve Los Angeles'in uzaklığı nedeniyle katılım az oldu. Pek çok branşta yeni rekorlar kırılırken, Japonlar, bilhassa, yüzmede büyük gelişme gösterdiler ve Amerikalılar'a zor anlar yaşattılar.

1936 Berlin
1916'dan beri Olimpiyat yapmak için sıra bekleyen Almanlar'a 1931 yılında, beş yıl sonra yapılacak olan olimpiyat verildiği zaman, iki yıl sonra Naziler'in başa geçerek ülkedeki yahudi azınlığı dışlayacaklarını kimse tahmin edememişti. Hitler, olimpiyatları sisteminin propagandasını yapmak için kullandı. Mükemmel bir organizsyon yaptı ve Almanlar büyük başarılar elde ettiler. İlk kez, Olmpia'da yakılan ateş, yedi ülkeden geçerek 3.000 sporcu tarafından taşındı ve stada getirildi. Amerikan atletizm takımından, 100,200 metre, uzun atlama ve 4x100 bayrak yarışında 4 altın madalya alan Jesse Owens'in başı çektiği 10 zenci atlet, 7 altın, 3 gümüş ve 3 bronz madalya alarak, Hitler'in "Üstün Irk" teorisini yerle bir ettiler.

1940 / 1944
1. Dünya Savaşı nedeniyle olimpiyatlar yapılamadı
1936 yılında,dört yıl sonra yapılacak Olimpiyatlar'ın Tokyo'ya verilmesi kararlaştırılmıştı. Bu arada başlayan Çin-Japon savaşı nedeniyle Helsinki'ye aktarılan Olimpiyatlar II. Dünya Savaşı nedeniyle yapılamadı.
1944 Oyunları'nın Londra'da yapılmasına karar verilmesine rağmen, savaşın uzaması, Olimpiyatlar'ın yapılmamasına neden oldu.

1948 Londra
1937'de ölen Coubertin'in kalbi, vasiyeti üzerine, Olympia'da gömüldü. IOC, çeyrek yüzyıl evvel yaptığı hatayı tekrarladı ve savaşta yenik düşen Almanya ve Japonya'yı Londra'ya çağırmadı. Hollandalı, 30 yaşında ve iki çocuk anası Fann Blankers Koen 4 altın madalya kazandı. Çek Emil Zapotek, mesafe koşularında altı yıl sürecek üstünlüğünü ilk kez ispat ederek 5.000 ve 10.000 metrelerde 1 gümüş ve bir altın madalya kazandı. Güreşlerde, Türkler ve ısveçliler madalyaları paylaştılar.

1952 Helsinki
Ruslar, 40 yıldan beri ilk kez Olimpiyatlar'a katıldılar ve büyük başarı gösterdiler. Çek atleti Emil Zatopek 5.000, 10.000 metrelerde ve maratonda inanılmaz bir başarıya imza atarak 3 altın kazanırken, karısı ise mızrak atmada birinci geldi.

1956 Melbourne
Ruslar'ın, Macaristan'ı işgali ve İngiliz, Fransız ve İsrailliler'in Mısır'a saldırmaları Melbourne'u sıkıntıya soktu. Birkaç ülke oyunlara katılmadı, Rus ve Macar sutopçularının kavgası yüzme havuzunu kana buladı. Avustralyalı yüzücüler Amerikalılar'ın üstünlüğüne son verdiler.

1960 Roma
Tarihin bir cilvesi olarak, 16 asır evvel, hiristiyanlığa aykırı olduğundan, Roma imparatorunun emri ile sona eren olimpiyatlar, bu sefer Roma'da Papa'nın onayıyla başladı. Roma'da pekçok ülke madalya kazanarak,büyük ülkelerin tekeline son verildi. İlk kez, Abebe Bikila adındaki Etiyopya'dan bir Afrikalı, kendi ülkesini temsil ederek, çıplak ayakla koştuğu maraton yarışını kazandı.
Cassius Clay (Mohammed Ali), boksta yarı ağır siklette olimpiyat şampiyonu olmayı başardı.

1964 Tokyo
Asya kıtasında yapılan bu ilk olimpiyat mükemmel oldu. Bikila, bu sefer, ayakkabı ile koştuğu maratonu tekrar kazandı. Yeni Zelandalı atlet Peter Snell, 800 ve 1.500 metrelerde iki altın kazandı. Pek çok branşlarda olimpiyat ve dünya rekorları kırıldı.

1968 Mexico City
Olimpiyatlar, ilk kez 2.240 metre yükseklikte yapılırken atletizmde sürat koşuları ve atlamalarda dünya rekoru kırıldı, mesafe koşularında az oksijen nedeniyle, atletler zorluk çektiler. Atletizmde zenci Amerikalı Lee Evans'ın 400 metre rekoru 20 yıl sonra yenilendi. Bob Beamon'un uzun atlamadaki 8.90 metrelik rekoru 1991'de kırıldı. Ülkesindeki ırkçı tutumundan dolayı, Güney Afrika, oyunlara davet edilmedi.

1972 Münih
1936 Olimpiyatları'nın kötü hatırasını silmek için büyük gayret gösteren Almanlar başarılı oldular. Amerikalı yüzücü Mark Spitz'in 7 altın madalya kazandığı bu muhteşem organizasyon, teröristlerin 11 ısrailli sporcu ve idareciyi, olimpiyat köyünü basarak, öldürmeleri sonucu kana bulandı.

1976 Montreal
Afrikalı ülkelerin boykotu olimpiyatlara gölge düşürdü. Kübalı atlet Alberto Juantorena, 400 ve 800 metrelerde altın madalya kazandı. Kötü planlama nedeniyle organizasyonda aksamalar oldu ve Montreal kentinde yaşayanlar, 1 milyar dolarlık bir borç altına girdiler. Finli atlet Lasse Viren 5.000 ve 10.000 metrelerde Münih'te kazandığı altın madalyaları tekrar kazandı. Halterde süper ağır sikletin yenilmez şampiyonu Vassily Alekseyev, Montreal'de de bir altın madalya kazandı.

1980 Moskova
Ruslar'ın bir yıl evvel Afganistan'ı işgal etmelerini neden göstererek Amerika ve Türkiye'nin de içinde bulunduğu pek çok batılı ülke Moskova'yı boykot etti. Pek çok spor dalında yeni şampiyonlar çıktı. Seyirci ve hakemlerin partizan tutumları iyi karşılanmadı.

1984 Los Angeles
Bu sefer, Los Angeles'taki güvenlik tedbirlerini bahane ederek, 1976'da dağıtılan madalyaların %58'ini kazanmış olan Ruslar, Romanya hariç, ve hemen tüm Doğu Bloku ülkeleri bu oyunlara katılmadı. Amerikalı Zenci atlet Carl Lewis 100, 200 metreler, uzun atlama ve 4x100 bayrak yarışlarında 4 altın madalya kazandı.

1988 Seul
Büyük ülkelerin başı çektiği iki büyük boykot olayından sonra, olimpiyatlara aday olan kentlerin azlığından istifade eden Seul, olimpiyat organize etme hakkını kazandı. Organizasyondaki bazı hatalar, seyirci ve hakemlerin aşırı taraf tutmaları pretostalara neden oldu. Erkekler 100 metrede şahane bir yarış koşan ve dünya rekorunu büyük bir farkla kıran Kanadalı Ben Johnson'ın dopingli çıkması, bazı Doğu Bloku ülkeleri güreşçi ve haltercilerinin doping almaları büyük yankılar uyandırdı. Olimpiyatlara katılan ülke sayısı Seul'da rekor bir düzeye ulaştı.

1992 Barcelona
Barcelona, 197 ülkeden 9.367 sporcunun bir araya toplandığı, tarihin en kalabalık ve en büyük olimpiyatına sahne oldu. NBA'i temsilen "Dream Team"basketbolda Amerikalılar'ın üstünlüğünü sergiledi. Büyük ülkeler yanında küçük ülkelerden gelen sporcuların da kürsüye çıktıkları 1992 Oyunları'nda, İspanyollar tüm olimpiyatlarda kazandıkları kadar madalyayı Barcelona'da kazanarak bu olimpiyatların en başarılı ülkesi oldular.

1996 Atlanta
Çok sıcak ve nemli hava, ulaşımdaki aksama ve haberleşmedeki büyük tıkanıklığa rağmen, Atlanta, katılan ülke ve sporcu sayısı bakımından rekor kırdı. Hemen her sporda yeni rekorlar kırılırken, eski ve yeni şampiyonlar şeref kürsüsüne çıktılar. Amerikalı Michael Johnson, 200 ve 400 metrelerde iki altın alırken, Fransız bayan atlet Perc de aynı mesafelerde iki birincilik kazandı. Carl Lewis, uzun atlamada ardı ardına dört olimpiyat'ta altın madalya kazanan atlet oldu. Bir yıl öncesine kadar adı pek anılmayan İrlandalı bayan yüzücü Michel Smith üç altın madalya kazanınca, basında "doping" başlıkları yer aldı. Futbolda Nijerya, çetin rakipleri Arjantin ve Brezilya önünde altın kazandı. Amerika toplam 842 madalyanın 44'ünü alarak, ülkelerindeki değişim ve karmaşaya rağmen kendini toparlayan, 26 altın ve toplam 63 madalya kazanan Ruslar'ın önünde yer aldı.

2000 Sidney
15 Eylül-1 Ekim 2000 tarihleri arasında yapılan Sidney Olimpiyat Oyunları'na 10.300 sporcu, 5100 idareci, antrenör ve sağlık görevlisi ile 15.000 medya mensubu katıldı. Toplam 26 branşta yarışma düzenlendiği Sydney 2000 Olimpiyat Oyunları'nda 199 ülke yer aldı. Olimpiyat Oyunları'nda, bisiklet, yüzme ve halter branşlarında dünya; okçuluk, atletizm, bisiklet, atıcılık, yüzme, halter ve modern pentation branşlarında ise olimpiyat rekorları kırıldı. Ve bu zorlu yarışta 80 ülke madalya kazanabildi. ABD, toplam 96 madalya ile 1., Rusya Federasyonu 88 madalya 2., Çin Halk Cumhuruyeti ise 59 madalya ile 3. sırada yer aldı. Türkiye ise toplam madalya sıralamasında 26. sırayı alabildi.

2004 Atina
13 - 19 Ağustos 2004 tarihleri arasında Yunanistan'ın başkenti Atina'da gerçekleştirilen 28.Olimpiyat Oyunlarıdır. Bu olimpiyatlarda 201 ülkeden toplam da 10,625 sporcu müsabakalara katıldı.

SİZİNLE İLGİLİ REKLAMLARINIZI BURADA YAYIMLAYABİLİRİZ!..

Bu şekilde Kulübümüze Bağış Makbuzu Karşılığı Katkıda Bulunmuş Olursunuz.